25 kmLydum Mølle
Energia wodna, otoczenie młyna i stare maszyny odzwierciedlają żywą historię Bundsbæk Mølle.
Bundsbæk Mølle to nie tylko stary budynek z kołem młyńskim z boku. W dni otwarcia, przy udziale wolontariuszy-młynarzy, energia wody nadal może wprawiać w ruch koła i żarna, dzięki czemu ziarno jest mielone na mąkę, podczas gdy młynarze wyjaśniają, co dzieje się w skrzypiących drewnianych mechanizmach.
W środku, w izbach młynarskich, historia staje się bardziej domowa. Nie chodzi tu o wielkie bitwy ani eleganckie salony, lecz o codzienność młynarza i jego rodziny: pomieszczenia, narzędzia i ślady życia pracy, w którym poziom wody na zewnątrz miał bezpośredni wpływ na dzień wewnątrz.
Na zewnątrz miejsce zmienia charakter. Bundsbæk Mølle leży blisko chronionego Bjørnemose, gdzie park przyrodniczy łączy młyn z łąką, mokradłem i śladami historii kultury. Ścieżka prowadzi przez bagno do Rakkerhuset, a teren obejmuje także plac zabaw w naturze, wystawy, kuźnię ciężką i piekarnię z piecem chlebowym.
Krajobraz wokół młyna nie jest ozdobną przyrodą stojącą obok muzeum; jest częścią opowieści. Spotykają się tu staw młyński, bagno, dawne przebiegi dróg i historie o ludziach żyjących na granicy zwyczajnego społeczeństwa. Nawet krótka wizyta może więc przypominać małe przejście od mechanizmu młyna do bardziej milczącej historii bagna.
Bjørnemosen to wilgotny odpowiednik drewnianych konstrukcji i żaren młyna: chroniony obszar łąkowo-torfowiskowy, gdzie wysoki poziom wód gruntowych oraz ubogie, kwaśne podłoże stwarzają warunki dla wyjątkowo zróżnicowanej roślinności.
Torfowisko słynie z orchidei, między innymi kukułki szerokolistnej, kukułki krwistej i kukułki plamistej. Są one corocznie liczone między majem a lipcem, a wszystkie storczyki są objęte ochroną. Z Bundsbæk Mølle prowadzi przez ten teren ścieżka przyrodnicza z drewnianych podkładów; poruszanie się powinno odbywać się wyłącznie po wyznaczonych szlakach.
W Bjørnemosen znajduje się Rakkerhuset, zwane też Bjørnemosehuset, które najprawdopodobniej pochodzi z początku XIX wieku. Stara ścieżka z Bundsbæk Mølle prowadzi przez wrzosowisko do tego miejsca, ale szlak może być wydeptaną ścieżką, a pora roku i roślinność mogą sprawić, że wędrówka będzie mniej lub bardziej łatwa.
Ostatnimi mieszkańcami byli Mette Mus i Niels Kvembjerg, określani jako ostatni rakkerzy Jutlandii. Żyli z przydomowego ogródka warzywnego, kilku kóz, trochę z polowań i rybołówstwa, pracy dniówkowej – a w surowe zimy z pomocy dla ubogich i żebractwa.